Het Grand Canal (Dukenburg)
Het “Grand Canal” een statige waterpartij uit lang vervlogen tijd.
Het voormalige landgoed de Duckenburg wordt al in het eind van de 14de eeuw genoemd en is op diverse historische kaarten terug te vinden. Op een met grachten omsloten eiland van 120 bij 120 meter stond een versterkt kasteel. Bij diverse oorlogshandelingen in de 15de en 16de eeuw werd het danig beschadigd. Zelfs door de Spaanse troepen in 1585 in brand gestoken na hun belegering van Nijmegen. Een opleving ontstond toen in de tweede helft van de 17de eeuw er grootse plannen ontstonden voor een tuin bij een nieuw paleis volgens Barokke aanleg met Europese allure. Baron Willem van Schuylenburg schatmeester van stadhouder koning Willem de 3e, had grootse ambities. Voorbeeld was Het Loo en misschien zelfs stiekem Versailles. Kort na 1736 werd de Orangerie verbouwd tot woonhuis en het oude kasteel zal daarna gesloopt zijn. In de uitgebreide plannen werden een Grand Canal, de Orangerie en in stervorm verschillende dubbele lanen ontworpen.
De lotgevallen van dit Dukenburgse Kanaal staan model voor het hele bijzondere Dukenburgse gebied. Het kanaal werd bij de aanleg van de wijken Lankforst, Tolhuis en Meijhorst rigoureus in tweeën gedeeld. Ook het grootste deel van het eiland verdween onder de Van Appelterenweg en de Lankforst. De verschillende delen van de oude lanen structuur bleven gelukkig tot vandaag toe gespaard. En dat willen we zo houden! Samen met de slotgracht is een groot deel van het eiland weg gegraven en deel geworden van de nieuwe waterpartijen met toegevoegde uitstulpingen. Een klein eilandje bovenin is het enige overgebleven restje van het middeleeuwse burchteiland. Het is een belangrijk broed en schuilplaats voor onze uitgebreide watervogelpopulatie.
Verleden en heden.
Een stuk van het kanaal, parallel aan de 60e straat Meijhorst, geeft nog een indruk van hoe het eens eruit moet hebben gezien. Het moet indrukwekkend geweest zijn.
Ooit was het een statige watergang die van het buiten Duckenburg richting de Wijchense kerktoren wees. Nu is deze zichtas nog enkel een verwijzing van flat naar flat, van De Valkenaer naar Boetbergen Schuylenburg.
Hierachter heeft nog een stukje van de oorspronkelijke vorm zich verscholen . Per toeval onaangetast gebleven en gekoesterd door de bewoners. Een visstekje met historische allure. De grote vierkante toevoeging aan de 60e straat Meijhorst geeft gelukkig een extra dimensie aan de flats. Hollandse wolken spiegelen hier in het water, prachtige oude vleugelnootbomen en aan de oever staan wilgen als uitkijkpost dienend voor de Aalscholver. Gelukkig gaat hier de eerder geplande bebouwing in het kader van Hart voor Dukenburg niet door!
Een koude ontspanning.
Schaatsten hier ooit adellijke dames en heren?.
Ik geloof het direct. De winters waren strenger en vrolijk tijdverdrijf was de adel niet vreemd. Op afbeeldingen uit de vorige eeuw van een dichtgevroren kanaal wordt druk geschaatst. In januari 2009 was het weer mogelijk! IJspret op het Grand Canal. Er langs wandelen is voor de omwonende een dagelijks genot. Maar er bovenop staan was menigeen nog niet overkomen.
Flora en fauna.
Bijzondere bewoners van het hele gebied rondom het Grand Canal zijn: de Brede wespenorchis, die op onze ondergrond uit de voorlaatste ijstijd, op vele plaatsen (en tuinen) in Dukenburg voorkomt. De zeldzamer voorkomende gevlekte rietorchis heb ik in 2007 in het vochtige grasland bij de oever gevonden. Gevlekte bladeren en de bloem met lusvormige tekening op de lip. Een beauty welke met de nieuwe maaifrequentie een aardige kans maakt zich uit te breiden. Aan de oever de heerlijk geurende watermunt. De bloemetjes roze tot lila en zachte blaadjes welke tussen de vingers gewreven een frisse pepermuntlucht geven.
Grand Canal: een plek om te koesteren!
Tekst en foto’s Jacqueline Veltmeijer





![5005overzicht[1].jpg](http://lh3.ggpht.com/_5-_5fgI26lA/Skzg8iXASgI/AAAAAAAAAck/Ry_z6Fnkm_w/s160-c/5005overzicht%5B1%5D.jpg)